تحریم ها از جمله بزرگ ترین چالش های صنعت نسوز ایران هستند. تحریم ها مانع یا به شدت واردات محصولات نسوز را محدود کرد. ذخایر وارداتی قبلی فولادسازان رو به اتمام است و یا تمام شده است و به همین دلیل تولیدکنندگان داخلی مواد نسوز اعم از جرم، آجر نسوز و یا قطعات خاص تصمیم گرفته اند نیاز فولادسازان را تامین کنند و گام های بزرگی در این راه برداشته شده است.
خوشبختانه با توجه به اینکه دانش فنی تولید اکثر نسوزهای مورد نیاز کشور در داخل کشور موجود است، افزایش ظرفیت برای پاسخگویی به نیاز روزافزون داخلی دور از دسترس نیست و در چند سال اخیر شاهد افزایش متناسب ظرفیت در کشور هستیم. علاوه بر این مشکل، تولیدکنندگان نسوز و در نتیجه فولادسازان در توسعه صنعت نسوز با چالش هایی روبرو هستند که برای تحلیل آینده این صنعت باید به این چالش ها توجه شود. در ادامه همراه ما در وبلاگ فرآورده های نسوز اسپینل باشید تا بیشتر با چالش های صنعت نسوز ایران آشنا شویم.
چالش های صنعت نسوز ایران
1- چالش مواد اولیه
اولین چالش از چالش های صنعت نسوز ایران، مواد اولیه تولید مواد نسوز در کشور است. ما با دو دسته مواد اولیه مواجه هستیم: مواد اولیه ای که امکانات و منابع تولید آن در کشور را ندارند یا تولید آنها مقرون به صرفه نیست و آنهایی که می توانند در کشور تولید شوند. در بخش اول ایران هم چنان به واردات وابسته خواهد بود و در قسمت دوم متاسفانه با چالش کمی و کیفی مورد نیاز مواجه هستیم.
این چالش به کمبود موجودی این مواد یا کیفیت پایین آنها و همچنین فرآوری و تولید مواد با کیفیت مربوط می شود که یک مشکل تکنولوژیکی است. اما با وجود تحریم ها و سختی واردات مواد اولیه، در حالی که راه واردات از چین و تجار امارات باز است، چالش مواد اولیه محسوس نیست، اما اگر این راه با محدودیت های بیشتری مواجه شود، تامین مواد اولیه تبدیل به یک مشکل می شود.
2- چالش تأمین ارز
چالش دوم، مبرم ترین چالش، تأمین ارز و عدم توزیع ارز و مشکلات متعددی است که بانک مرکزی، صمت و گمرک بر سر راه واردات همین مواد اولیه تولید نسوز ایجاد کرده اند و در واقع با مشکل مواجه هستند. تحریم مضاعف صنعت نسوز در کشور مشکل یا چالش بزرگ دیگر است
3- چالش فناوری
سومین چالش از چالش های صنعت نسوز ایران، فناوری تولید مواد نسوز در کشور است. اگرچه کشور دانش فنی تولید انواع نسوزها را دارد، اما متاسفانه تجهیزات لازم به ویژه در زمینه تولید آجر و قطعات خاص در داخل کشور تولید نمی شود و یا محدودیت های تکنولوژیکی خاص خود را دارد. بنابراین کشور همچنان به فناوری وارداتی به ویژه اروپایی وابسته است که به دلیل تحریم ها همچنان یک چالش باقی خواهد ماند.
لازم به ذکر است که علیرغم اقدامات موثر برخی از تولیدکنندگان نسوز در زمینه ارائه فناوری، همچنان از نظر فناوری از دنیا عقب هستیم. به عنوان مثال ساده ترین قطعه خط تولید نسوز یعنی میکسر هنوز در کشور با نام «طراحی ایرلندی» تولید می شود، در حالی که میکسرهای تولیدی شرکت ایرلندی دائماً به روز و بهبود می یابند.
4- چالش تامین نقدینگی
از نظر دانش فنی، صنعت نسوز کشور کسری مشخصی ندارد، اما برای توسعه تولید مواد اولیه و تجهیزات نیازمند سیاست شایسته و نقدینگی لازم است. اگر از این نقطه حساس عبور کنیم، این تحولات آینده روشنی را برای صنعت نسوز کشور به ارمغان می آورد، اما اگر برنامه ریزی و اقدام مناسب تا بازگشایی سیاسی و حمایت مناسب از صنعت نسوز و همچنین نسوز با کیفیت صورت نگیرد. مواد اولیه و در صورت عدم تولید مقدار مورد نیاز با استفاده از آخرین فناوری ها، رقابت پذیری صنعت نسوز کشور در آینده به خطر خواهد افتاد.
5- چالش های بعدی!
حفظ و توسعه صنعت فولاد در کشور مستلزم حفظ و توسعه کلیه مواد اولیه مورد نیاز است. اگرچه قیمت تمام شده نسوزها در کل هزینه تولید فولاد ناچیز است و شاید به همین دلیل توجه خاصی به آن نمی شود، اما همین سهم اندک می تواند صنعت فولاد کشور را زمین گیر کند یا با محدودیت های زیادی مواجه شود. بنابراین لازم است سیاستگذاران صنعت فولاد کشور توجه ویژه ای به این بخش داشته باشند و به تولیدکنندگان نسوز کمک کنند تا از طریق توسعه نیاز کشور را تامین کنند.
صنعت نسوز کشور فاقد دانش فنی آشکار است، اما برای توسعه تولید مواد اولیه و تجهیزات نیازمند سیاستگذاری شایسته و نقدینگی لازم است. اگر از این نقطه حساس عبور کنیم، این توسعه آینده روشنی را برای صنعت نسوز کشور به همراه خواهد داشت و اگر نسوزها با کیفیت و کمیت لازم با استفاده از فناوری روز تولید نشوند، رقابت پذیری صنعت نسوز کشور در آینده به خطر می افتد.
